5510 Sayılı Kanunun 13. Maddesinde İş Kazası;
“a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve (SGK) Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde,
b) (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde,
c) (Mülga: 17/4/2008-5754/8 md.) (Değişik paragraf: 17/4/2008-5754/8 md.) iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile (SGK) Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar” şeklinde belirtilmektedir.
6331 Sayılı Kanunun 14. Maddesinde İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Kayıt ve Bildirimi
” (1) İşveren; a) Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.
b) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenler.
(2) İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:
a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.
b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.
(3) İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı ön tanısı koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder.
(4) Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.
(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.” hükümleri ile iş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildiriminin sağlanması gerekmektedir.
Devlet Memurlarının İş Kazası Durumları
Devlet memurlarının iş kazası hallerinin bildirimi işverenleri veya işveren vekilleri tarafından yapılmalıdır. İşverenlerin veya işveren vekillerinin iş kazasını; kolluk kuvvetlerine derhal ve SGK’ ya 3 iş günü içerisinde bildirmesi zorunludur. Çalışan iş kazası geçirdikten sonra işveren veya işveren vekiline haber vermeksizin hastaneye giderek iş kazası olarak tutanak tutturursa da işveren veya işveren vekilinin kazayı SGK’ ya 3 iş günü içerisinde bildirmesi yine zorunludur. Bu süre, kazanın gerçekleştiği günün ertesi günü işlemeye başlar.
Nasıl Bildirilmeli?
Biriminizin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine veya Sosyal Güvenlik Merkezlerinin Kısa Vadeli Hizmetler Servisi’ne yetki talebi için başvurarak yetki tanımlaması yapıldıktan sonra “Devlet Memurları İş Kazası Bildirimi Klavuzu” çerçevesinde https://uyg.sgk.gov.tr/IsKazasiBildirimISV4C/ adresindeki bilgiler doldurulmalıdır.
İş Kazası Belirlenen Süre İçerisinde Bildirilmezse Ne Olur?
Bildirimin geç yapılması halinde işverenlere çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfı esas alınarak iş kazası cezası uygulanmaktadır. Ayrıca iş kazası sonucu rapor alan çalışan varsa rapor başlangıç tarihinden iş kazası bildirim tarihine kadar olan geçici iş göremezlik ödemeleri de faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir.
İş kazası bildiriminin geç yapılması cezası, her yıl Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayınlanır. Bulunduğunuz yıl içerisinde uygulanacak güncel geç iş kazası bildirimi cezası tutarlarını ve diğer İSG ile alakalı ceza tutarlarını https://www.csgb.gov.tr/isggm/hizmetlerimiz/idari-para-cezalari/ adresinden inceleyebilirsiniz.